هر گاه سازه‌ای را دیدید که به شکل مثلث ساخته شده بود به آن ساز خرپا گفته می‌شود فقط این سازه باید دارای دو شرطی که بیان می‌‌‌کنیم باشد اول این که اجزای تشکیل دهنده این مثلث نباید انحنایی داشته باشند و مورد دوم هم این که این اجزاء به صورت لولا باید به هم متصل شده باشند هر سازه‌ای که دارای خصوصیات و ویژگی‌های گفته شده در بالا باشد را بدون شک خرپا می‌نامند. یکی از پرکاربردترین مشاغلی که خرپا در آن مورد استفاده قرار می‌گیرد ساختمان سازی است اما این جمله به این معنا نیست که تنها مورد استفاده آن ساختمان سازی می‌باشد بلکه در مشاغل دیگری نیز مانند پل سازی، هوا فضا نیز از خر پا استفاده می‌کنند.

انواع خرپا

خرپاها را بر اساس طرح ساختشان به انواع مدل‌های زیر دسته بندی می‌کنند که ما توضیح هر کدام را نیز برایتان بیان کرده‌ایم.

۱)خرپای دو بعدی: این مدل خرپاها را به گونه‌ای می‌سازند که اختلاف بعدی در هیچ قسمت آن وجود ندارد به بیان ساده تر اگر بخواهیم کل این خرپا را همراه اجزای سازنده آن در یک صفحه قرار دهیم این کار به راحتی امکان پذیر است.

۲)خرپای سه بعدی: خرپاهایی که از اجزای زیادی تشکیل شده باشند را خرپای سه بعدی می‌گویند پس بنابراین می‌توان گفت که چنین خرپاهایی از لحاظ حجیم بودن بسیار حجیم و سنگین هستند و تحمل بارهای سنگین را نیز دارند.

۳)خرپاهای چندگانه: نام این خرپا را برای آن چند گانه گذاشته‌اند که از ترکیب چند خرپا تشکیل شده‌اند و عموما از آن‌ها در مواقعی استفاده می‌شود که نیازی به مقاومت‌های خمشی و کمانشی زیادی باشد زیرا این خرپاها به راحتی در برابر خمش و کمانش مقاومت می‌کنند.

۴)خرپای پرات: اگر در جایی قرار باشد ساخت‌های طاق مانندی انجام شود از این مدل خرپاها استفاده می‌کنند همچنین نیز مورد استفاده بعدی این خرپاها برای پل سازی می‌باشد.

۵)خرپای وارن: همان طور که گفتیم سازه‌های خرپا به شکل مثلث هستند اما اگر مثلث متساوی الاضلاع باشد آن را خرپای وارن می‌گویند و همان طور هم که از سازه آن مشخص است از این نوع مدل خرپاها در مواردی استفاده می‌کنند که فشار بر همه اجزای خرپا یکسان باشد.

۶)خرپاهای کی: خرپاهایی را که شباهت زیادی به خرپاهای پرات داشته باشند و فقط اجزای عمودی آن نسبت به پرات کوتاه تر باشد را خرپای کی می‌گویند.

خرپا در ساختمان چیست؟

همان طور که گفتیم خرپاها سازه‌های فلزی و یا گاها چوبی هستند که به شکل مثلث ساخته می‌شوند. از خرپاها در جاهای مختلفی استفاده می‌شود اما پراستفاده ترین محل استفاده از آن در ساخت ساختمان است زیرا خرپاها کمک می‌کنند که بارهای موجود در ساختمان به زمین، دیوارها و ... انتقال داده شود و ساختمان پابر جا بماند و تخریب نگردد.

مزایای خرپای فلزی:

قبل از این که بخواهیم  مزایای این مدل خرپاها را بیان کنیم ابتدا به توضیح خود خرپاهای فلزی خواهیم پرداخت. همان طورکه از نام آن مشخص است جنس این مدل خرپاها از فلز می‌باشد و یک نوع خرپای مسطح به حساب می‌آیند از خرپای فلزی عموما برای ساخت سقف‌ها استفاده می‌شود. حال که با این مدل خرپاها آشنا شدیم به بررسی مزایای آن‌ها خواهیم پرداخت.

• خرپاهای فلزی در برابر عوامل محیطی که ممکن است بر آن‌ها اثر کنند بسیار مقاوم هستند.
• نحوه استفاده و کارگزاری این مدل خرپاها بسیار ساده است.
• شما برای جابه‌جا کردن این مدل خرپاها با مشکل برخورد نخواهید کرد چون حمل آسانی دارند.
• خرپاهای فلزی از لحاظ مالی به صرفه و اقتصادی هستند.
• اگر ساختمانی که قرار است ساخته شود دارای طبقات زیادی باشد استفاده از این نوع مدل خرپاها گزینه بسیار مناسبی به حساب می‌آیند.

نقش خرپای فلزی در ساخت سوله:

سوله به ساختمانی گفته می‌شود که سقف آن را باید به صورت شیبدار بسازد یکی از پرکاربردترین نوع سازه‌هایی که برای ساخت چنین سقف‌هایی به کار برده می‌شود خرپاها هستند و از خرپاها با جنس فلز و نوع تخت یا شیبدار برای این مورد استفاده می‌گردد. حال اگر بخواهیم مزایای استفاده از  خرپاهای فلزی را در ساخت سوله‌ها بیان کنیم باید به مواردی که در زیر گفته می‌شود اشاره کنیم.

• این نوع خرپاها از لحاظ صرف هزینه‌های مالی مقرون به صرفه خواهند بود.
• مدل خرپاهای فلزی که برای ساخت سوله به کار می‌روند از لحاظ وزنی سنگین نیستند و این عامل باعث جابه جایی راحت آن‌ها و سهولت کار موقع استفاده کردن از آن‌ها می‌گردند.
• خرپاهای فلزی مورد استفاده برای ساخت سوله به راحتی قابل ساخت و تولید هستند.
• این مدل خرپاها از لحاظ ابعاد و دهانه دارای اندازه‌های گوناگون هستند و دست شما کاملا باز می‌باشد.

مزایای استفاده از خرپا(همه‌ی مدل خرپاها):

استفاده از خرپاها در صنعت ساخت وساز مزایایی را به همراه دارد که ما در اینجا به آن‌ها اشاره خواهیم کرد.

۱)هزینه‌های مصرفی در ساختمان سازی را تا حد بسیار زیادی برای سازندگان کاهش می‌دهند.

۲)موقع استفاده کردن از خرپا شما دیگر نیازی به خرید مصالح اضافه ندارید.

نکته:گاهی مواقع به جای خرپای فلزی از خرپاهای چوبی هم استفاده می‌شود.

حال اگر خرپایی که استفاده می‌کنیم از متریال چوب باشد هم از لحاظ اقتصادی بسیار مناسب تر می‌شود و هم اینکه چوب به راحتی و همه جا قابل دسترس است و حتی خرپا را در محل به کارگیری هم می‌شود با استفاده از چوب ساخت.

نکته: استفاده از خرپاهای چوبی هم به اندازه‌ی خرپاهای فلزی رونق دارند و در ساخت و ساز کاربردهای گوناگونی دارند و این فکر که خرپای چوبی ممکن است مناسب نباشد کاملا اشتباه می‌باشد. همچنین این که خرپاهای چوبی هم مانند خرپاهای فلزی قابلیت تحمل بارهای سنگین را نیز دارند و در برخی نقاط از کشورمان تنها خرپای مورد استفاده شان در ساخت و ساز خرپاهای چوبی می‌باشند چون به راحتی در دسترشان هستند و برای تهیه آن نیازی نیست زحمت زیادی را بکشند.

سخن پایانی

ما در این مقاله تمام سعی خود را کردیم تا شما را با سازه‌ای به نام خرپا آشنا کنیم علاوه بر آن انواع خرپا‌ها و مزایایی آن‌ها را هم برایتان بیان کردیم. ما در این مقاله از جملات ساده و روانی استفاده کردیم تا همه‌ی افراد بتوانند متوجه شوند و از محتوای مقاله استفاده کنند امیدواریم که مفید واقع شده باشد.