میلگرد چیست؟

یکی از مصالحی که در صنایع ساخت و ساز از اهمیت و کاربردی زیادی دارد، میلگرد است. در واقع میلگرد نوعی میله ی فولادی است که در  اندازه های مختلف ساخته می شود که در بتن ریزی مورد استفاده قرار می گیرد. از میلگرد برای استحکام سازه های ساخته شده توسط دست بشر استفاده می شود. استفاده از میلگرد در بتن باعث افزایش مقاومت ان در برابر نیروی کششی می شود در واقع میلگرد  نقش تقویت بتن را دارد. از جمله دلایل اهمیت افزایش مقاومت در برابر نیروی کششی می توان به محافظت از سازه در برابر زلزله اشاره کرد.

استانداردهای تولید میلگرد

هدف از تعیین استاندارد های مختلف تعیین و مشخص کردن ویژگی ها و روش های آزمون میلگرد ها است. برای طراحی و تولید هر محصولی استاندارد های مختلفی وجود دارد که صنایع فولادی و میلگرد نیز از این قاعده مستثنی نیستند. در ادامه به برخی از استاندارد های تولید میلگرد اشاره شده است.

استاندارد بین المللی

از معتبر ترین استاندارد هایی که توسط سازمان های بین المللی ارائه شده است می توان به استاندارد های زیر اشاره کرد.

• ATSM انجمن مواد و آزمون آمریکا که آیین نامه ACI(318-14) مربوط به آن است. این انجمن استاندارد های مختلفی را برای تولید میلگرد های آج دار ارائه کرده است.
• DIN موسسه استاندارد های آلمان، استاندارد DIN 488 که مربوط به فولاد مورد استفاده در بتن است.
• JIS ایستاندارد های صنعتی ژاپن که استاندارد JIS G3112 را برای فولاد های مورد استفاده در بتن به کار رفته است.
• ISO سازمان بین المللی استاندارد ISO 6935 که برای فولاد اعلام شده است.

از جمله استاندارد های میلگرد در جهان  می توان به استاندارد روسیه، آیین نامه بتن کانادا، آیین نامه استرالیا برای میلگرد های آجدار و... اشاره کرد.

استاندارد میلگرد ایران

شرکت ذوب آهن به عنوان بزرگترین شرکت تولید فولاد در ایران و یکی از پیشگامان بزرگ در صنعت فولاد از استاندارد روسی برای تولید میلگرد استفاده می کند. طبق این استاندارد میلگرد ها در 3 دسته تا سایز 40 تولید می شوند.

در اصلاحیه جدید استاندارد میلگرد ایران میلگرد به صورت زیر تعریف شده است:

میلگرد محصول فولادی گرم نور دیده ای است که به صورت ساده یا آج دار با مقطع گرد که به صورت شاخه ای یا کلاف بسته بندی می شود. در استاندارد ایران میلگرد ها به 4 دسته کلی تقسیم می شوند که به نام های A1, A2, A3, A4  شناخته می شوند.

دلایل موثر بر شکست میلگرد

عوامل زیادی تاثیر بسیار مستقیمی بر شکست میلگرد دارند که در ادامه به اصلی ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1.حرارت دادن میلگرد: حرارت دادن میلورد سبب افزایش انعطاف ‌پذیری میلگرد می شود. افزایش انعطاف پذیری میلگرد سبب می شود که خم کردن آن راحت تر شده در نتیجه استحکام آن نیز کاهش می یابد. زیرا حرارت دادن باعث ایجاد تغییر در ساختار شیمیایی میلگرد می شود، انجام این عمل به صورت مکرر احتمال ترک خوردن و شکستن میلگرد را افزایش می دهد.

2. خم کردن بیش از اندازه مبلگرد: هر میلگرد یک زاویه خمش معین دارد که خم شدن بیشتر از این مقدار و کم شدن زاویه خمش استحکام میلگرد را کاهش داده و سبب شکستن آن می شود. حداقل زاویه خم به قطر، گرید و محل قرار گیری میلگرد بستگی دارد.
3. زنگ زدن میلگرد: به طور معمول از میلگرد های تولید شده با فولاد کربنی برای ساخت بتن مسلح استفاده می ‌شود . در فولاد کربنی احتمال زنگ زدن زیاد است و در صورتی که به طور صحیح نگهداری نشود میلگرد دچار زنگ زدگی می شود و در نتیجه قدرت بین میلگرد و بتن کاهش و احتمال ترک خوردگی ان افزایش می یابد.

روش های جلوگیری از زنگ زدن میلگرد

برای جلوگیری از زنگ زدن میلگرد  روش هایی وجود دارد که در ادامه به برخی از این روش ها اشاره کرده ایم

1. انبار کردن میلگرد در محیط های عاری از رطوبت: افزایش رطوبت محل نگهداری سبب زنگ زدن و کاهش استحکام و کیفیت میلگرد می شود.
2. گالوانیزه کردن سطح فلز: از این روش بیشتر برای حفاظت از فلزات مادر استفاده می شود.
3. محافظت کاتدی: در این روش با فرستادن یک جریان الکتریکی مخالف به سطح میلگرد از زنگ زدن آن جلوگیری می کنند.
4. ایجاد پوشش در سطح میلگرد: برای ایجاد پوشش در سطح میلگرد از مواد مختلفی استفاده می شود از جمله این پوشش ها می توان به رنگ کردن، استفاده از روغن یا گریس، استفاده از پودر های مختلف و... اشاره کرد.
5. تعمیر و نگهداری منظم‌: برا جلوگیری از گسترش بیش از حد زنگ زدگی توصیه می شود هر زنگ زدگی کوچکی که بر سطح میلگرد ایجاد شده است را با یک تیغه کوچک از بین برد.

از پودر های مختلف خشک مانند پودر آکریلیک، پلی استر، نایلون، اپوکسی، وینیل و... برای ایجاد لایه ای نازک به عنوان پوشش در سطح میلگرد ها استفاده می شود.

6. ایجاد پوشش کادمیمی بر سطح میلگرد:
7. این پوشش در محیط های طبیعی نسبت به محیط های صنعتی بالایی دارد و استفاده از این پوشش در مناطق گرمسیر بسیار متداول است.

سخن آخر

عوامل مختلفی از جمله نوع کارخانه تولید کننده، نوسانات ارز و دلار، هزینه حمل و نقل، مواد اولیه، عرضه و تقاضا و... در قیمت گذاری میلگرد تاثیر دارند. کیفیت تولید هر کارخانه طبق استاندارد ها و مواد اولیه و تجهیزات به کار رفته در آن متفاوت است. اهمیت انتخاب میلگرد مقاوم و مناسب و اطلاع از سایز های مختلف میلگرد برای یک سازه بسیار مهم و ضروری است. میلگرد ها به عنوان یک عضو خمشی، کششی و برشی در بت برای جبران ضعف های آن به کار می روند. در این محتوا تلاش کردیم تا شما را با عوامل موثر بر شکست میلگرد و روش های جلوگیری از زنگ زدن و همچنین عواملی که موجب زنگ زدن میلگرد می شود، آشنا کنیم.